Interpretacja księgi - kierunki interpretacji Pisma Świętego

"Pieśń nad Pieśniami" to jedna z najkrótszych ale najtrudniejszych do egzegezy ksiąg, jednakże chętnie czytana zarówno w chrześcijaństwie, jak i w judaizmie. Nazwa księgi jest tłumaczeniem tytułu hebrajskiego "Pieśń Pieśni” lub "Pieśń nad Pieśniami”, a w poszczególnych tłumaczeniach Biblii księga ta ma następujące nazwy:
  • Grecka: Aισμα Aσμάτων (Asma Asmaton)
  • Hebrajska: שיר השירים (Šîr hašîrîm)
  • Łacińska: Canticum Canticorum
Składająca się z 117/118 wersetów księga, przesycona erotyką i namiętną miłością nie odnosi się ani razu bezpośrednio do Boga!

"Pieśń nad Pieśniami" jest jednym z Pięciu Zwojów (Chamesz megilot) wchodzących w skład "Pism" w Biblii Hebrajskiej.
Pisma są tekstami stworzonymi przez ludzi, w odróżnieniu od Pięcioksięgu, który stanowi Objawienie i ksiąg Prorockich, które są natchnione.
"Pieśń nad Pieśniami" nie mówi natomiast o Bogu, ani o Jerozolimie, ani o Przymierzu, ani o Patriarchach - nie mówi ogólnie o czymkolwiek, co związane jest z Tora lub Izraelem.

Do "Pięciu Zwojów" należą księgi:
Z przyjęciem "Pieśń nad Pieśniami" do kanonu pism hebrajskich były pewne trudności. Jest to bowiem pieśń erotyczna, mówiąca wprost o ciele kobiety i mężczyzny i to w taki sposób, w jaki mówić mogą jedynie zakochani.
Wobec tych faktów, po roku 70 sami Żydzi zamierzali wykreślić ją z kanonu ksiąg natchnionych.
Wielkim obrońcą księgi stał się wówczas Rabbi Akiba ben Josef, wielki uczony a zarazem jeden trzech rabinów mających szkoły po roku 70 (Akiba, Szaman, Hillel).
Dzięki niemu włączone zostały do kanonu żydowskiego księga Estery i Pieśń nad Pieśniami.
Wypowiedział wtedy zdanie, które przyczyniło się do pozostawienie księgi w kanonie:

Nikt nigdy w Izraelu nie kwestionował świętości Pieśni nad Pieśniami, bo wszystkie wieki nie są warte dnia, kiedy Pieśń nad Pieśniami została dana Izraelowi,
gdyż wszystkie Pisma są święte, ale Pieśń nad Pieśniami jest najświętsza.
(Talmud Babiloński, traktat Jadaim 3,5)




Argument Akiby za włączeniem księgi do zbioru Pism Świętych jest zrozumiały w kontekście tego, iż "Pieśń nad Pieśniami" może być święta tylko przez związek z innymi księgami świętymi.
W midraszu Jalkut mowa jest nie o księdzę, lecz o pieśniach, bo Tora zawiera wiele pieśni np:
"Pieśń nad Pieśniami" jest z nich najświętsza, a powodem jest to, że w pieśniach zachowanych w Torze mężczyzna lub kobieta wielbią Boga. Tu natomiast człowiek i Bóg oddają sobie wzajemnie chwałę.

Zwój "Pieśń nad Pieśniami" czytany jest przez Żydów podczas święta Paschy wieczorem, po uczcie i modlitwie uwielbienia (w czasie których rozważano wybranie narodu, przymierze na Synaju i obietnice mesjańskie).
Natomiast Żydzi z krajów afroazjatyckich czytają go co piątek, przed wieczorną modlitwą na rozpoczęcie szabatu.

Budowa księgi

Strukturalnie księga dzieli się na sześć pieśni:
  1. Pieśń I: Nawiązanie znajomości (PnP 1:2-2:7)
  2. Pieśń II: Wzrost i dojrzewanie miłości (PnP 2:8-3:5)
  3. Pieśń III: Sprowadzenie oblubienicy (PnP 3:6-5:1)
  4. Pieśń IV: Miłość wystawiona na próbę (PnP 5:2-6:10)
  5. Pieśń V: Opis piękności oblubieńca (PnP 6:11-8:4)
  6. Pieśń VI: Pochwała miłości  (PnP 8:5-14)

Bardziej szczegółowy podział wynikający z osób wygłaszających pieśni a także refreny:
  1. Tytuł (PnP 1:1)
  2. Narodziny miłości (PnP 1:2-3:5):
  3. Zaślubiny (PnP 3:6-8:4):

Dlaczego warto studiować tą księgę?

Poza oczywistym powodem - jest to część Słowa Bożego a więc naszej wiary i Objawienia Bożego, warto wymienić jeszcze jeden powód: jest to doskonały opis intymności z Bogiem, którego oczekuje z jednej strony On - Oblubieniec, z drugiej zaś strony, nasz duch, kościół, Izrael.

Trafnie ujął to wybitny walijski teolog Martyn Lloyd-Jones, który pisze:

Czy on nigdy nie powiedział do ciebie, szepnął do Ciebie: "Mój miły jest mój?"
Czytaj Pieśń Salomona i zobaczysz, jak Oblubieniec wyraża uczucie do Swojej Oblubienicy - Jego miłości.

Jak łatwo pomijamy te wspaniałe wypowiedzi, i spieramy się o nasz pomysły i teorie!
W pewnym sensie cały temat bycia chrześcijaninem polega na tym, że możemy poznawać miłość Chrystusa, Jego osobistą miłości do nas.
Że On mówi w sposób niewątpliwy, że cię kocha, że dał samego siebie za Ciebie, że On cię ukochał "odwieczną miłością".
Czyni to przez Ducha Świętego. Co wiemy o tej sekretnej intymności?
Przeczytaj żywoty świętych na przestrzeni wieków, a dowiesz się, że wszyscy oni tym wiedzą.
Poznali Go, bo przyszedł do nich i porozmawiał z nimi, i kochał ich, i mówił im, że ich kocha.
Ogarniał i otaczał ich i pozwala im wiedzieć z całą pewnością - lepiej niż wiedzieli cokolwiek innego - że On ich kocha z całą intensywnością Jego boskiego bytu.
On to robi dlatego, że jesteśmy małżeństwem. (z komentarza na temat Rzymian 7:4)

Pieśń nad Pieśniami odkrywa Boży wzór tego jak mamy wzrastać w miłości pasji dla Jezusa. Dotyka to ważnych zasad oraz praktycznych rzeczywistości potrzebnych do odkrycia dojrzałej miłości do Boga. Zrozumienie tej pieśni pomaga nam zidentyfikować te rzeczy, z którymi Bóg rozprawia się w naszym życiu. Pozwala nam to rozpoznać, co Bóg robi w różnych okresach naszym życiu. W ciągu naszego życia przechodzimy przez próby i błogosławieństwa opisane w Pieśni nad Pieśniami. W różnych okresach życia, ludzie znajdują się w odmiennych miejscach opisanych przez Pieśń nad Pieśniami.